DE VORDERINGEN VAN DE CONSUMENTEN: VEILIGHEID EN KWALITEIT

Aansprakelijkheid voor producten met gebreken


1) DOELSTELLING

Onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake productaansprakelijkheid teneinde een hoog niveau van bescherming van de consument te waarborgen tegen schade die door een product met gebreken wordt toegebracht aan zijn gezondheid en goederen, en de verschillen tussen de nationale wetgevingen die de concurrentie vervalsen en het vrije verkeer van goederen aantasten, te verkleinen.

2) COMMUNAUTAIRE MAATREGEL

Richtlijn 85/374/EEG van de Raad van 25 juli 1985 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de aansprakelijkheid voor producten met gebreken.

Gewijzigd bij Richtlijn 1999/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 1999.

3) INHOUD

1. De richtlijn bepaalt het principe van de objectieve aansprakelijkheid van de producent in geval van schade veroorzaakt door een gebrek in zijn product. Indien verscheidene personen aansprakelijk zijn voor dezelfde schade, is elk hunner hoofdelijk aansprakelijk.

2. De richtlijn is alleen van toepassing op roerende goederen die industrieel zijn vervaardigd, ongeacht of zij nu wel of niet een bestanddeel vormen van een ander goed of gebouw.

De werkingssfeer van Richtlijn 85/374/EG, waarvan behoudens afwijking landbouwgrondstoffen en producten van de jacht die geen be- of verwerking hebben ondergaan, alsmede producten die voor 30 juli 1988 in het verkeer zijn gebracht, zijn uitgesloten, is bij de nieuwe Richtlijn 1999/34/EG gewijzigd (zie punt 13 hieronder).

3. In het licht van de richtlijn van 1985 worden beschouwd als producent:

4. De gelaedeerde moet:

In het kader van de objectieve aansprakelijkheid als bedoeld in de richtlijn, hoeft de nalatigheid of de schuld van de producent of importeur dus niet te worden aangetoond.

5. De beantwoording van de vraag of een product een gebrek vertoont, hangt af van het gebrek aan veiligheid dat het grote publiek gerechtigd is te verwachten. Dit wordt bepaald naar gelang van:

Een product mag niet als gebrekkig worden beschouwd omdat er nadien een beter product in het verkeer is gebracht.

6. De producent is vrij van alle aansprakelijkheid indien hij kan bewijzen:

7. De aansprakelijkheid van de producent wordt niet verminderd wanneer de schade wordt veroorzaakt zowel door een gebrek in het product als door toedoen van een derde. Indien de schuld bij de gelaedeerde ligt, kan de aansprakelijkheid van de producent evenwel worden verminderd.

8. De richtlijn beoogt schade:

De richtlijn legt geen enkele beperking op aan de in de nationale wetgevingen bepaalde vergoeding van immateriŽle schade.
De richtlijn is niet van toepassing op schade ten gevolge van nucleaire ongevallen waarop door de lidstaten bekrachtigde internationale verdragen van toepassing zijn.

9. De gelaedeerde beschikt over een termijn van drie jaar om schadevergoeding te vorderen. Deze termijn begint te lopen op de dag waarop de eiser kennis kreeg van de schade, het gebrek en de identiteit van de producent. De aansprakelijkheid van de producent komt te vervallen na een termijn van tien jaar, te rekenen vanaf de dag waarop de producent het product in het verkeer heeft gebracht. Geen enkele contractuele clausule kan de producent toestaan zijn aansprakelijkheid ten aanzien van de gelaedeerde te verminderen.

10. Deze richtlijn laat de nationale bepalingen inzake de contractuele en buiten contractuele aansprakelijkheid onverlet. De gelaedeerde kan zich daar dus op beroepen.

11. De richtlijn staat elke lidstaat toe de volledige aansprakelijkheid van de producent voor de dood of lichamelijke letsels veroorzaakt door een reeks artikelen die hetzelfde gebrek vertonen, te beperken tot minimaal 70 miljoen ecu.

12. In 1995 legt de Commissie aan de Raad een verslag voor over de gevolgen voor de bescherming van de consument en de werking van de gemeenschappelijke markt:

Richtlijn 1999/34/EG

13. Deze richtlijn breidt de werkingssfeer van Richtlijn 85/374/EEG uit tot landbouwgrondstoffen (zoals vlees, granen, groenten en fruit) en producten van de jacht, en sluit iedere afwijkingsmogelijkheid uit.

14. Bijgevolg is de producent of importeur verplicht schadeloosstelling te betalen indien er een oorzakelijk verband bestaat tussen de geleden schade en het gebrek, zonder dat de gelaedeerde nalatigheid van de kant van de producent of importeur hoeft aan te tonen.

15. De richtlijn draagt bij tot een verhoging van het niveau van bescherming van de consumenten en tot het herstel van het vertrouwen van de consument in de veiligheid van de landbouwproducten door de producenten en importeurs aan te moedigen strikt de hand te houden aan de geldende normen en beschermingsmaatregelen en zich verantwoordelijk te voelen voor de veiligheid van landbouwgrondstoffen.

16. Bovendien biedt de uitbreiding van de werkingssfeer van Richtlijn 85/374/EEG de mogelijkheid het stelsel van objectieve aansprakelijkheid in alle landen van de Europese Economische Ruimte (EER) op landbouwgrondstoffen toe te passen, wat alle risico's van concurrentievervalsing binnen de interne markt als gevolg van verschillen tussen de voor landbouwgrondstoffen geldende stelsels van objectieve aansprakelijkheid wegneemt. Het maakt tevens een einde aan de onzekerheid omtrent de vraag waar de grens getrokken moet worden tussen landbouwgrondstoffen en be- of verwerkte producten.

17. Overeenkomstig artikel 17 van Richtlijn 85/374/EEG zijn de bepalingen van de nieuwe richtlijn van toepassing op landbouwgrondstoffen die na de inwerkingtreding van de nationale maatregelen ter omzetting van Richtlijn 99/34/EG op de markt worden gebracht. De lidstaten moeten de voorschriften van de nieuwe richtlijn vanaf 4 december 2000 toepassen.

4) EINDDATUM VOOR DE TENUITVOERLEGGING VAN DE WETGEVING IN DE LIDSTATEN

5) DATUM VAN INWERKINGTREDING (indien verschillend van 4)

6) REFERENTIES

Publicatieblad L 210, 07.08.1985
Rectificatie: Publicatieblad L 307, 12.11.1988

Publicatieblad L 141, 04.06.1999

7) VERDERE WERKZAAMHEDEN

De Commissie moet regelmatig een verslag indienen over de toepassing van de richtlijn van 1985. Met het oog hierop bestudeert zij of er in het licht van het binnenkort te openen overleg met de betrokkenen nog andere wijzigingen in de richtlijn inzake aansprakelijkheid voor producten met gebreken moeten worden voorgesteld.

In dit verband zal, zoals de Commissie het Europees Parlement op 23 maart 1999 heeft aangekondigd, het volgende, in het jaar 2000 uit te brengen verslag over de toepassing worden voorafgegaan door breed overleg dat zal openstaan voor alle betrokken sectoren, in de vorm van een voor eind 1999 te presenteren groenboek.

8) UITVOERINGSMAATREGELEN VAN DE COMMISSIE

Verslag - COM(95) 617 definitief
Op 13 december 1995 heeft de Commissie een eerste verslag over de toepassing van de richtlijn van de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de aansprakelijkheid voor producten met gebreken voorgelegd. Volgens dit verslag hebben alle lidstaten behalve Frankrijk maatregelen genomen om de richtlijn in hun wetgevingen om te zetten.